Νέο πλήγμα στο θεσμό του ασύλου στην Ελλάδα,

με Προεδρικό Διάταγμα που ετοιμάζει η κυβέρνηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες της Διεθνούς Αμνηστίας, τα συναρμόδια υπουργεία για θέματα προσφύγων ετοιμάζουν την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) που θα τροποποιεί διατάξεις του ΠΔ 61/99 περί χορήγησης ασύλου, κατά τρόπο που θα καταστήσει ακόμα δυσκολότερη τη χορήγηση ασύ-λου στους πρόσφυγες.

Με το πρόσχημα της επιτάχυνσης των διαδικασιών, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να τροποποιήσει το ΠΔ 61/99, το οποίο ορίζει τη διαδικασία αίτησης και αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα σε αιτούντες άσυλο.

Οι σημαντικότερες τροποποιήσεις που θα επιφέρει το νέο ΠΔ, είναι:

α) Υπεύθυνοι για την πρωτοβάθμια απόφαση για τη χορήγηση ασύλου θα είναι οι κατά τόπους Αστυ-νο-μικοί Διευθυντές και όχι ο ΓΓ του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, όπως ισχύει μέχρι σήμερα.

β) Η προθεσμία κατάθεσης προσφυγής κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης μειώνεται από 30 ημέρες σε 20.

γ) Σε κανένα σημείο της διαδικασίας εξέτασης της αίτησης και της χορήγησης ασύλου δεν παρεμβαί-νει ο ΓΓ του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης.

δ) Αντί της μίας Επιτροπής Προσφυγών θα δημιουργηθούν τρεις ή και περισσότερες (όπως προ-ανήγγει-λε στη βουλή κατά τη συζήτηση κύρωσης του άρθρου 8 του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας Ελλάδας ? Τουρκίας ο Υφυπουργός Δημόσιας Τάξης).

Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει ότι αυτές οι τροποποιήσεις εκ των πραγμάτων θα δυσχεράνουν ακό-μη περισσότερο την ήδη δύσκολη χορήγηση ασύλου, διότι:

α) Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η απόφαση για τη χορήγηση ασύλου είναι προσωπική από-φα-ση του ΓΓ ή του Υπουργού Δημόσιας Τάξης, μετά από εισήγηση αρμόδιας επιτροπής, της οποί-ας η άποψη δεν είναι δεσμευτική.

Η Διεθνής Αμνηστία φοβάται ότι με την ανάθεση της αρμοδιότητας αυτής σε αστυνομικούς υπαλλή-λους που δεν είναι εκπαιδευμένοι σε θέματα ασύλου και, λογικά, δεν γνωρίζουν την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις χώρες προέλευσης των προσφύγων, αυξάνεται η πιθανότητα να μην χορηγείται άσυλο σε ανθρώπους που χρειάζονται προστασία.

Εξάλλου, με αυτόν τον τρόπο αγνοείται παντελώς το μόνιμο αίτημα της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων για την εξειδίκευση και τη συνεχή εκ-παί-δευ-ση των αστυνομικών υπαλλήλων που ασχολούνται με τα θέματα ασύλου.

β) Η οργάνωση επισημαίνει επίσης ότι με τον περιορισμό της προθεσμίας κατάθεσης προσφυγής από 30 σε 20 ημέρες υπάρχει στην πράξη κίνδυνος να μην δίνεται η δυνατότητα προσφυγής σε αιτού-ντες άσυλο, οι οποίοι, κατά κανόνα, δεν γνωρίζουν ελληνικά, δεν καταλαβαίνουν τι ακριβώς τους λέ-νε τα αστυνομικά όργανα, δεν γνωρίζουν την ελληνική νομοθεσία περί προσφύγων και σπανίως ενη-με-ρώ-νο-νται για τη δυνατότητα προσφυγής, κυρίως στα σημεία εισόδου, ενώ, τέλος, συνήθως τίθενται υπό κράτηση με αποτέλεσμα να είναι προβληματική η πρόσβασή τους σε δικηγόρο.

γ) Η Διεθνής Αμνηστία ανησυχεί ιδιαίτερα για τη σχεδιαζόμενη μη εμπλοκή του ΓΓ του Υπουργείου Δη-μό-σιας Τάξης στην όλη διαδικασία ασύλου, γιατί η απόφαση χορήγησης ασύλου δεν είναι μια απλή διοικητική πράξη αλλά υποχρέωση της Πολιτείας, για την οποία την ευθύνη έχει και πρέπει να έχει η πολιτική ηγεσία.

δ) Η ύπαρξη περισσοτέρων της μίας Επιτροπών Προσφυγών το μόνο που θα δημιουργήσει είναι απο-φά-σεις με διαφορετικά κριτήρια, αφού πλην των αντικειμενικών πληροφοριών, σημαντικό ρόλο στην απόφαση της Επιτροπής παίζει και η προσωπική εκτίμηση των μελών της για την αλήθεια και, κυ-ρίως, τη σοβαρότητα του ιστορικού του αιτούντος άσυλο.

Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει ότι η καθυστέρηση έκδοσης αποφάσεων επί των αιτήσεων ασύλου οφεί-λε-ται κυρίως στη σημαντική αργοπορία με την οποία υπογράφει τις σχετικές αποφάσεις ο Υπουρ-γός Δημόσιας Τάξης.

Η οργάνωση φοβάται ότι οι σχεδιαζόμενες αλλαγές αποσκοπούν στο να κάνουν ακόμη πιο δύσκολη τη χορήγηση ασύλου και εντάσσονται στο πλαίσιο των πρόσφατων αποφάσεων της Συνόδου Κορυ-φής της Σεβίλλης, αλλά και των κυβερνητικών δηλώσεων ότι «η Ελλάδα δεν είναι χώρα ανοιχτών συνό-ρων» και ότι «η Ελλάδα δεν μπορεί να απορροφήσει άλλους μετανάστες».

Όσον αφορά το πρόσχημα της επιτάχυνσης των διαδικασιών, η Διεθνής Αμνηστία έχει επισημάνει επα-νει-λημ-μέ-νως από το 1997 ότι θεωρεί απαράδεκτο να βρίσκονται οι αιτούντες άσυλο στην αβεβαι-ό-τη-τα τουλάχιστον επί 2-3 χρόνια από την υποβολή της αίτησής τους, όσο δηλαδή διαρκεί κατά μέσο όρο σήμερα η διαδικασία ασύλου, μέχρι την τελεσίδικη απόφαση.

Η Διεθνής Αμνηστία έχει επίσης παρουσιάσει τις απόψεις της για την απαιτούμενη επιτάχυνση της δια-δι-κα-σί-ας ασύλου, τόσο δημοσίως, όσο και σε συναντήσεις του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης με τις ΜΚΟ. Οι θέσεις αυτές συνοψίζονται στα εξής:

1. Δημιουργία ειδικών γραφείων ασύλου και σε άλλα αστυνομικά τμήματα της Αττικής πλην του Γρα-φείου Ασύλων της Υποδιεύθυνσης Αλλοδαπών Αθηνών (Αλεξάνδρας), της Παλλήνης και του Λαυ-ρίου, και επάνδρωση των νέων και ενίσχυση των υπαρχόντων με εξειδικευμένο προσωπικό,

2. Αναβάθμιση του Γραφείου Ασύλου του ΥΔΤ σε Τμήμα και ενίσχυσή του με προσωπικό εξειδικευμέ-νο σε θέματα ασύλου, αλλά και στην ελληνική, την ευρωπαϊκή και τη διεθνή νομοθεσία περί προσφύ-γων,

3. Πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου σε όσους το επιθυμούν, αμέσως μετά τη σχετική δήλωσή τους και σύμφωνα με τα οριζόμενα από το ΠΔ 61/99 και όχι μακροχρόνια κράτησή τους,

4. Πρόσληψη ικανού αριθμού μεταφραστών, όπως προβλέπεται από το ΠΔ 61/99, ώστε να μην ανα-βάλ-λο-νται προγραμματισμένες συνεντεύξεις με αιτούντες άσυλο λόγω έλλειψης μεταφρα-στών, και

5. Επιτάχυνση της υπογραφής των αποφάσεων από τον Υπουργό Δημόσιας Τάξης, ώστε να τηρού-νται οι προβλεπόμενες από το ΠΔ 61/99 προθεσμίες.

Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει για μία ακόμα φορά τους φόβους της για την όλο και δυσκολότερη πρό-σβα-ση στη διαδικασία και στη χορήγηση ασύλου, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη κύρωση του ’ρθρου 8 του Πρωτοκόλλου συνεργασίας Ελλάδας ? Τουρκίας, για την επαναπροώθηση των "λαθρομεταναστών" και την προγραμματιζόμενη υπογραφή του νέου ΠΔ περί διαδικασίας χορηγήσεως ασύλου.

Η οργάνωση θεωρεί αυτονόητη, πέρα από συμβατική, την υποχρέωση της χώρας να παρέχει προστασία στους ανθρώ-πους που διώκονται για λόγους φυλής, φύλου, θρησκείας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής τους σε ειδικές κοινωνικές ομάδες. Θεωρεί δε ακόμα πιο αυτονόητη αυτήν την υποχρέωση απέναντι σε όσους διώκονται από κυβερνήσεις που κατά τεκμήριο παραβιάζουν και τα στοιχει-ω-δέστερα ανθρώπινα δικαιώματα.

Δελτίο Τύπου